استراتژی «این به اون دَر» (Tit for tat) در روابط

استراتژی «این به اون دَر» (Tit for tat) در روابط

استراتژی «این به اون دَر» (Tit for tat) در روابط

اصطلاح tit for tat را در زبان انگلیسی زمانی به کار می‌برند که اقدامی تلافی‌جویانه و متناظر با یک اقدام شخصی دیگر انجام می‌دهند. مثلا وقتی کسی به شما سیلی بزند، شما هم یک سیلی به او می‌زنید و می‌گویید: tit for tat !

اما این چه ربطی به اقتصاد و اقتصادِ رفتاری دارد؟ این استراتژی، یک مکانیزم نظریه بازی‌ها است که در بازی تکرارشونده «معمای زندانی»(itterative prisoner’s dillema) به عنوان بهترین استراتژی شناخته می‌شود. معمای زندانی یک مثال کلاسیک در نظریه بازی‌هاست که در آن دو نفر مظنون توسط پلیس دستگیر شده‌اند.

اگر یکی از مظنونین علیه دیگری شهادت دهد و مظنون دیگر سکوت را ترجیح دهد، در این حالت مظنون اول آزاد و دیگری به ده سال حبس محکوم می‌شود.

اگر هر دو سکوت در بازجویی را انتخاب کنند هر دو زندانی در زندان تنها برای یکسال حبس خواهند کشید و اما اگر هر دو علیه دیگری شهادت دهند باید هر کدام به مدت ۳ سال حبس بکشد. هر زندانی باید بین خیانت و سکوت یکی را انتخاب کند و هر کدام از آنها نمی‌داند که دیگری کدام راه را انتخاب می‌کند. «تعادل نش» این بازی و آنچه در عمل اتفاق می‌افتد چیزی نیست که مطلوب باشد یا بقول اقتصاددانان «بهینه پَرِتو» باشد.

پیشنهاد میکنم این مقاله را از دست ندهید: مهارت ارتباطی چیست؟چطور مهارت های ارتباطی را افزایش دهیم؟

فارغ از بحث‌های تکنیکی مربوط به بازی زندانی، رابرت اکسلرود(از بنیانگذاران مدلسازی مبتنی بر عامل) حدود سالهای ۱۹۸۰ مسابقه‌ای برگزار کرد و از شرکت‌کنندگان خواست که در بازی تکرارشونده معمای زندانی یک استراتژی انتخاب کنند.

برنده این مسابقه، کسی بود که قاعده tit for tat را انتخاب کرده بود. استراتژی برتر اینگونه بود که شخص در مرحله اول اعتماد می کند اما در مراحل بعدی عینا رفتار مرحله قبل رقیبش را تکرار می‌کند. برتری این استراتژی امروزه با شبیه‌سازی‌های رایانه‌ای مبتنی بر عامل هم تصدیق می‌شود.

رهیافت دینی به مسئله: شنیده‌ایم که در دین مسیحیت گفته می‌شود اگر کسی یک سیلی به گوش راستت زد، گوش چپت را هم در اختیار او بگذار تا به آن سیلی بزند. از طرف دیگر در قرآن می‌خوانیم: «فمن اعتدی علیکم فاعتدوا علیه بمثل مااعتدی علیکم»: پس هر کس برشما ستم کرد شما هم به همان اندازه که بر شما ستم کرد بر ایشان ستم کنید.

با استناد به این آیه به نظر می‌رسد استراتژی tit for tat با آموزه‌های اسلامی سازگاری داشته باشد.

جمع‌بندی:

اگر در بازی تکراری معمای زندانی قرار گرفتید و بدنبال یک استراتژی عاقلانه (و نه عاشقانه) هستید، استراتژی tit for tat را انتخاب کنید. امّا پیش‌فرض‌های تحلیل(مثل نامعلوم بودن رفتار رقیب) و البته پویایی‌های روانی و اجتماعی (مثل اثرپذیری استراتژی رقیب از جنبه‌های روانی-اجتماعی) را هم در نظر داشته باشید.

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *